Everest Base Camp od strony Tybetu – pod północną ścianą góry gór
Everest od strony Tybetu nie flirtuje z podróżnikiem. Nie ma tu zielonych tarasów Nepalu, kolorowych lodży na szlaku ani atmosfery trekkingowej wioski, w której wieczorem wszyscy spotykają się przy herbacie. Jest wiatr, pył, zimne światło i ogromna północna ściana, która wygląda tak, jakby nie należała do świata ludzi.
Właśnie dlatego tybetańska strona Everestu ma taką siłę. To nie jest romantyczna wersja Himalajów. To Himalaje surowe, odsłonięte, wysokie i bezkompromisowe. Dla podróżnika, który widział już niejedną górę, właśnie ten brak dekoracji może być największym przeżyciem.
Podczas naszej wycieczki do Tybetu jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów programu jest podjazd w okolice Mount Everestu od strony tybetańskiej. Jeśli czas, pogoda i samopoczucie pozwolą, uczestnicy mogą wybrać się w stronę klasztoru Rongbuk i Everest Base Camp – miejsca, które łączy dzisiejszą podróż przez Tybet z historią pierwszych wypraw himalajskich.
Everest Base Camp – nie tylko punkt widokowy
Dziś Everest Base Camp kojarzy się głównie z marzeniem podróżników: stanąć u stóp najwyższej góry świata i zobaczyć Mount Everest z bliska. Od strony tybetańskiej widok jest szczególny, bo patrzymy na północną ścianę góry. Surową, szeroką, lodową i bardzo czytelną. Everest nie chowa się tu za innymi szczytami tak, jak bywa po stronie nepalskiej. Przy dobrej pogodzie stoi przed człowiekiem niemal frontalnie.
Ale to miejsce nie jest tylko punktem do zdjęcia. Tybetańska strona Everestu ma ogromne znaczenie w historii alpinizmu. To właśnie od północy, przez Tybet, prowadziły pierwsze brytyjskie ekspedycje na Mount Everest w latach 20. XX wieku. Nepal był wtedy zamknięty dla cudzoziemców, więc wyprawy nie mogły podejść pod górę od strony południowej. Droga wiodła przez płaskowyż tybetański, klasztor Rongbuk, lodowce i północne przełęcze.
George Mallory i pytanie, które zostało w historii
Nazwisko George’a Mallory’ego jest z Everestem związane na zawsze. To brytyjski himalaista, który brał udział w wyprawach na Everest w 1921, 1922 i 1924 roku. Nie był jedynym uczestnikiem ani formalnym liderem wszystkich ekspedycji, ale stał się ich najbardziej legendarną postacią.
To Mallory’emu przypisuje się słynne zdanie wypowiedziane na pytanie, dlaczego chce zdobyć Everest: „Bo jest”. Niezależnie od tego, ile razy ten cytat później powtarzano, dobrze oddaje ducha tamtej epoki. W latach 20. Everest był jeszcze wielką niewiadomą. Nie było sprawdzonych tras, dokładnych prognoz, lekkiego sprzętu, komercyjnych wypraw ani sieci komunikacji, która dziś wspiera alpinistów. Był cel, mapa pełna białych plam i góra, która dopiero miała odsłonić swoje zasady.
W 1924 roku Mallory i Andrew „Sandy” Irvine zniknęli wysoko na północno-wschodniej grani Everestu. Do dziś nie wiadomo, czy dotarli na szczyt przed śmiercią. Ciało Mallory’ego odnaleziono dopiero w 1999 roku, ale pytanie, czy był na wierzchołku, nadal pozostaje jedną z największych zagadek historii himalaizmu.
Rongbuk – klasztor pod Everestem
W drodze do Everest Base Camp od strony Tybetu ważnym miejscem jest klasztor Rongbuk. Leży niemal u stóp Mount Everestu i uchodzi za jeden z najwyżej położonych klasztorów na świecie. To miejsce, w którym duchowość Tybetu spotyka się z potęgą Himalajów w najbardziej dosłowny sposób.
Rongbuk nie wygląda jak wielkie klasztory Lhasy. Nie przytłacza monumentalnością jak Potala, nie działa rozmachem dziedzińców i sal. Jego siła leży w położeniu. Białe mury, modlitewne flagi, surowa dolina i Everest w tle tworzą obraz, który trudno pomylić z jakimkolwiek innym miejscem w Azji.
Dla pierwszych ekspedycji Rongbuk i okolice północnej strony Everestu były naturalnym zapleczem podejścia pod górę. Dla współczesnych podróżników to miejsce jest raczej końcem drogi niż początkiem ataku szczytowego. Ale historia nadal jest tu wyczuwalna. Wystarczy stanąć twarzą do góry i wyobrazić sobie ludzi, którzy ponad sto lat temu ruszali stąd w nieznane.
Tybetańska strona Everestu – mniej zieleni, więcej przestrzeni
Kto zna Himalaje tylko od strony Nepalu, może być zaskoczony. Tybet przy Evereście jest bardziej pustynny, surowszy i bardziej odsłonięty. Krajobraz składa się z kamienia, pyłu, lodu, śniegu i światła. Roślinność jest skąpa, powietrze rzadkie, a przestrzeń tak duża, że trudno ją objąć wzrokiem.
To właśnie robi wrażenie. Nie ma tu miękkiego wejścia w góry. Nie ma lasów rododendronowych ani stopniowego przechodzenia przez kolejne piętra klimatyczne. Jest wysokość, wiatr i droga przez Wyżynę Tybetańską. Podróż do Everest Base Camp od strony Tybetu nie jest klasycznym trekkingiem. To raczej przejazd przez wysokogórski świat, w którym człowiek cały czas czuje, że znajduje się na wysokości ponad 4000–5000 m n.p.m.
Dlatego ten punkt programu zależy od kondycji, pogody i samopoczucia. Na dużej wysokości nie warto niczego robić na siłę. Czasem najlepszą decyzją jest zwolnić, napić się herbaty i dać sobie przestrzeń. W Tybecie pośpiech rzadko jest dobrym doradcą.
Ciekawostka: pierwsi zdobywcy Everestu weszli od innej strony
Choć pierwsze wielkie próby zdobycia Everestu prowadziły od strony Tybetu, pierwsze potwierdzone wejście na szczyt w 1953 roku odbyło się od strony Nepalu. Dokonali tego Edmund Hillary i Tenzing Norgay, korzystając z trasy przez południową stronę góry.
To ciekawy paradoks historii Everestu. Północna, tybetańska strona była areną pionierskich rekonesansów i dramatycznych prób Mallory’ego oraz jego towarzyszy, ale pierwszy udany atak szczytowy przyszedł później z południa. Dziś obie strony mają zupełnie inny charakter. Nepal kojarzy się z trekkingiem do Everest Base Camp, kulturą Szerpów i klasyczną trasą przez Khumbu. Tybet daje bardziej bezpośredni, surowy i monumentalny kontakt z północną ścianą góry.
Dla kogo Everest Base Camp od strony Tybetu będzie największym przeżyciem?
To miejsce szczególnie mocno działa na osoby, które interesują się historią himalaizmu, wyprawami odkrywczymi i dawną eksploracją Azji. Jeśli nazwiska Mallory, Irvine, Hillary czy Tenzing coś dla Ciebie znaczą, okolice Rongbuk i Everest Base Camp nie będą tylko kolejnym punktem widokowym.
Ale nawet bez tej wiedzy trudno pozostać obojętnym. Mount Everest ma w sobie coś pierwotnego. Można znać jego wysokość, widzieć zdjęcia, czytać książki, oglądać filmy, a mimo to pierwsze spotkanie z górą z bliska działa inaczej. Jest mniej efektowne niż folderowa wyobraźnia, a bardziej fizyczne: zimno, wiatr, mniejsza ilość tlenu, cisza i świadomość, że patrzy się na najwyższy punkt Ziemi.
Everest w programie wycieczki do Tybetu
W naszej wyprawie Chiny – Tybet – Nepal Everest pojawia się po wcześniejszych etapach podróży: Czengdu, kolei tybetańskiej, Lhasie, Pałacu Potala, klasztorach, jeziorze Yamdrok, lodowcach i Szigatse. To ważne, bo organizm ma czas, by stopniowo przyzwyczajać się do wysokości.
Z Tingri, po przejeździe przez wysokie przełęcze i tybetańskie krajobrazy, osoby w dobrej kondycji mogą wybrać się w stronę klasztoru Rongbuk i Everest Base Camp. To nie jest lekki spacer po parku. To wyjazd w wysokie Himalaje, gdzie trzeba liczyć się z chłodem, wysokością, zmęczeniem i zmienną pogodą. Ale właśnie dlatego ten dzień tak zapada w pamięć.
Pod północną ścianą
Everest Base Camp od strony Tybetu nie potrzebuje wielkich słów. Im więcej się o nim mówi, tym łatwiej popaść w przesadę. A tam wystarczy stanąć i popatrzeć.
Na północną ścianę. Na klasztor Rongbuk. Na dolinę, którą ponad sto lat temu przemierzali ludzie próbujący zrozumieć, którędy w ogóle można wejść na najwyższą górę świata. Na miejsce, gdzie historia himalaizmu nie jest muzealną opowieścią, tylko częścią krajobrazu.
Dla jednych będzie to punkt widokowy. Dla innych – spotkanie z legendą Mallory’ego i najwcześniejszymi ekspedycjami na Everest. A dla wielu podróżników po prostu jeden z tych momentów, kiedy nawet po latach trudno powiedzieć coś więcej niż: warto było.
Zobacz program wyprawy: https://www.egzotyka.tv/wycieczka/tybet
Opracowała: Aleksandra Panuś
