Wyobraź sobie kraj, w którym nie ma nizin. Kraj, którego najniżej położony punkt znajduje się wyżej niż szczyty wielu europejskich gór, a granice można przekroczyć niemal wyłącznie wspinając się po stromych, szutrowych serpentynach i zawieszonych nad przepaściami szlakach. Witaj w Lesotho – afrykańskim "podniebnym królestwie". To niezwykła, wysokogórska enklawa otoczona ze wszystkich stron terytorium, którym włada Republika Południowej Afryki. Tutaj zamiast asfaltowych autostrad królują wiatry, potężne góry, a jedynym sensownym środkiem transportu, poza nieustraszonym górskim kucykiem, jest potężny samochód terenowy z napędem 4x4.
Podczas naszej 14-dniowej wycieczki i podróży po południu kontynentu, szósty dzień uchodzi za jeden z najbardziej ekscytujących. Zostawiamy w dole zjawiskowo zielone sady owocowe i uporządkowane farmy – ruszamy w góry, prosto w strefę, gdzie królują chmury i surowe skały. Ten przejazd przez Lesotho to nie jest zwykła wycieczka, to prawdziwa motoryzacyjna przygoda. Bezpieczne zwiedzanie z doświadczonym przewodnikiem wymaga odpowiedniego sprzętu i mocnych nerwów.
Republika Południowej Afryki jako potężny sąsiad. Góry Smocze izolują od świata
Aby w pełni zrozumieć, dlaczego Lesotho jest tak unikalne, wystarczy spojrzeć na mapę. To niewielkie państwo (swoją wielkością zbliżone do województwa Wielkopolskiego) leży na olbrzymim płaskowyżu. Republika Południowej Afryki stanowi jedynego sąsiada tego kraju. To państwo, ukryte w środkowej części kontynentu (patrząc na tę południową enklawę), fascynuje każdego.
Jest to jedyne niezależne państwo na świecie, którego całe terytorium leży powyżej 1000 m n.p.m. Co więcej, jego najniżej położony punkt znajduje się na imponującej wysokości 1400 m n.p.m.! Pod względem geologicznym, naturalną barierę obronną tego kraju stanowią potężne Góry Smocze. Te wielkie góry sprawiły, że małe państwo zachowało niepodległość. Właśnie Góry Smocze stanowią część wielkiej krawędzi kontynentu afrykańskiego, odcinając mieszkańców od reszty świata.
Ze względu na to unikalne położenie, Lesotho zasłużenie nazywane jest "podniebnym królestwem". Panuje tu specyficzny klimat – nierzadko tworzy się tu klimat suchy kontynentalny, co kontrastuje z sąsiednimi regionami. Zimą nierzadko pada tu śnieg. Z tego powodu tutejsi pasterze jako narodowego stroju używają grubych, wełnianych koców, które stanowią izolację przed przenikliwym wiatrem.
Góry Smocze – potężne pasmo górskie
Góry Smocze to zdecydowanie najwyższe pasmo górskie w całej Afryce Południowej. Te majestatyczne góry rozciągają się na setki kilometrów. Wilgotne masy powietrza nadciągające znad wód Oceanu Indyjskiego zderzają się z potężną barierą gór. Z kolei od zachodu czuć dystans, za którym rozciąga się przestrzeń kończąca się spotkaniem z Oceanem Atlantyckim. Góry Smocze obfitują w niesamowite zasoby wody. W rejonie tym rodzą się potężne rzeki. Z zachodnich zboczy łączą się strumienie zasilające rzekę Oranje oraz jej dopływy. Liczne górskie strumienie to prawdziwa krew dla całego regionu.
Góry Smocze to nie tylko suche skały. W dużej części te góry chronione są w obrębie wspaniałego parku narodowego. Co ważne, kluczowe fragmenty tego parku narodowego wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO ze względu na przyrodę i unikalne środowisko kulturowe. W tym ogromnym parku narodowym, na przykład w miejscach takich jak rezerwat Giant's Castle, widać autentyczną potęgę natury. Rezerwat ten, jak i pozostały obszar parku, kryje w sobie bogatą historię.
Góry Smocze słyną również z tysięcy starożytnych jaskiń. W ich wnętrzu można podziwiać fascynujące malowidła naskalne. Stworzyli je wędrujący tu niegdyś myśliwi i zbieracze. Co więcej, Góry Smocze to obszar, którego nazwa wskazuje, że dawniej wierzono, iż w przepaściach i szczelinach żyły mityczne smoki. Choć smoki to tylko miejscowy mit, to Góry Smocze oferują doprawdy baśniowe i jedyne w swoim rodzaju krajobrazy.
Ze względu na wysoką ochronę w obrębie parku narodowego, żyje tam wiele unikalnych gatunków zwierząt. Można tu spotkać zwinne ssaki kopytne, w tym potężne antylopy eland – największe ze wszystkich antylop w Afryce, a także przemykające po skałach watahy pawianów czakma czy niezwykle skryte lamparty górskie. Jednak największy podziw budzą tu drapieżnicy z przestworzy. Można tu wymienić wszelakie majestatyczne ptaki – z rzadkim orłosępem (brodatym padlinożercą, który zrzuca kości na skały, by dostać się do szpiku) i sępem na czele. Króluje tu wielki sęp przylądkowy, imponujący ptak o blisko trzymetrowej rozpiętości skrzydeł, który codziennie patroluje Góry Smocze z wysoka, opierając się na silnych prądach termicznych. Tysiące innych gatunków roślin, płazów (takich jak endemiczne, niespotykane nigdzie indziej gatunki żab) i rzadkich gatunków owadów również na stałe zamieszkuje Góry Smocze, współtworząc tętniący życiem ekosystem.
Przełęcz Sani i Góry Smocze – brama w chmurach w pięknej scenerii
Wjazd do kraju od wschodniej strony to wyzwanie samo w sobie. Rolę bramy pełni tu kultowa "Przełęcz Sani", majestatycznie przecinająca Góry Smocze. Te surowe Góry Smocze potrafią być miejscami bezlitosne. Podróż zaczynamy w urokliwej miejscowości Underberg, gdzie przesiadamy się do aut 4x4. To bardzo stroma droga, pod którą otwierają się potężne przepaści, a ostre skały mijamy na wyciągnięcie ręki. W mgnieniu oka wspinamy się z wysokości około 1500 metrów m n.p.m. aż na szczyt przełęczy, która osiąga niemal 2876 m n.p.m. W pięknej scenerii, a zwłaszcza późnym popołudniem, rozpościerają się tu absolutnie spektakularne widoki. Straż na granicy RPA po prostu nie przepuszcza aut z napędem na jedną oś z uwagi na brak dostępności odpowiedniego asfaltu i ogromne trudności trakcyjne. Z kolei sam przejazd może ulec zmianie przy nagłym załamaniu wysokogórskiej pogody.
Najwyższy szczyt i dach regionu Południowej Afryki
Będąc w Lesotho, obcujemy z rekordami wysokości. Wznosi się tu Thabana Ntlenyana (3482 m n.p.m.). Jest to bezapelacyjnie najwyższy szczyt całej Południowej Afryki. Z kolei najwyższym szczytem znajdującym się bezpośrednio na granicy z Republiką Południowej Afryki jest Mafadi (3450 m n.p.m.), który również uświetnia Góry Smocze (to ten sam najwyższy szczyt masywu na granicy). Te ogromne wzniesienia i szczyty leżące w środkowej części kraju sprawiają, że cały ekosystem na tej wysokości m n.p.m. (często powyżej 3000 m n.p.m.) funkcjonuje zupełnie inaczej niż niziny. Thabana Ntlenyana, będąc najwyższym szczytem, kusi zapalonych wędrowców przyjeżdżających do Afryki Południowej. Góry Smocze to w końcu wymarzone terytorium do wędrówek.
4x4 – jedyny sposób eksploracji przy dogodnymi warunkami
Dlaczego do podróży przez te góry potrzebujemy 4x4?
Brak asfaltu i infrastruktury: Szutry, głębokie koleiny i górskie ścieżki to codzienność.
Nachylenie terenu: Góry Smocze i płaskowyż wymagają mechanicznego reduktora. Zjazd oraz stromy przejazd w dół są równie trudne co podjazd. Nie ma tu dróg dysponujących dogodnymi warunkami dla zwykłych osobówek. Warto odbywać taką podróż z przewodnikiem, gdyż tylko pod jego okiem auto terenowe porusza się przy w pełni dogodnymi warunkami operacyjnymi i maksymalnym bezpieczeństwem.
Zmienna, wysokogórska pogoda: Ulewny deszcz potrafi w mgnieniu oka zamienić szutrową drogę w rwący potok błota.
Basowy warkot silnika, wibracje zawieszenia i ogromna dawka adrenaliny sprawiają, że ten dzień długo pozostanie w pamięci każdego uczestnika.
Co czeka na szczycie po przekroczeniu granicy?
Po pokonaniu przełęczy Sani wkraczamy oficjalnie w granice terytorium Lesotho. Surowe szczyty (których główną osią są naturalnie Góry Smocze) ustępują rozległemu płaskowyżowi. Górskie krajobrazy są tu doprawdy niesamowite. Robimy postoje, by fotografować te przepastne góry oraz odwiedzać lokalne osady i wioski pasterzy. Odwiedzamy te tradycyjne osady, w których mamy doskonałą okazję nabyć od mieszkańców autentyczne lokalne rękodzieło. Ostatecznym ukoronowaniem wspinaczki jest wizyta w najwyżej położonym pubie na kontynencie, tuż przy posterunku na granicy.
Lesotho to żywy dowód na to, że w tej części globu, w Afryce, wciąż istnieją i świetnie prosperują miejsca całkowicie dzikie. Zjeżdżając z gór, nasza trasa prowadzi w kierunku Eswatini (dawniej Suazi). Ta fenomenalna podróż przez zapierające dech w piersiach góry, gdzie dumnie królują Góry Smocze, to przeżycie, jakiego trudno szukać gdziekolwiek indziej. Gotowy na wjazd prosto w chmury i zdobycie "dachu Afryki"? Sprawdź nasz aktualny program wycieczki objazdowej po tych terenach i przygotuj się na absolutną przygodę życia.
